Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
Journal of Social Science and Values Education 2025, Vol 6(1) 69-85

Türk Kamu Sektöründe İnsan Kaynakları Planlamasının Kurumsal Yapısının Analizi

Ahmet Alanlı
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
December 31, 2025
Pages
69-85
DOI
10.29329/jsve.2025.1401.4

Abstract

İnsan kaynakları planlaması (İKP) kamu kurum ve kuruluşların etkin ve verimli hizmet sunmalarında önemli rolü olan insan kaynağının yeterli sayıda ve nitelikte, doğru zamanda ve doğru bir yöntemle temin edilmesini sağlayan bir yönetim aracıdır. Türkiye’de kamu sektöründe İKP’nin merkezi düzeyde yürütülmesini ve koordinesini sağlayacak kurumların yapıları ve yetkileri zaman zaman değişiklik göstermektedir. Uygulamada karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm üretilebilmesi için öncellikli olarak bu kurumsal yapının resminin tüm açıklığı ile ortaya konulması önem arz etmektedir. Bu çalışma kamu sektöründe İKP’nin mevcut kurumsal yapısını ve kurumlar arası görev dağılımını incelenmeyi amaçlanmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın analizi için gerekli olan veriler alan yazını, mevzuat ve kurum yayınlarından oluşan belgelerden toplanmıştır. Derlenen verilerin içerik analizi sonucunda İKP süreçleri “Bilgi Toplama ve Analiz”, “İnsan Kaynağının Talep ve Arz Tahmini”, “Eylem Planların Geliştirilmesi” ve “Uygulama ve Kontrol” kategorilerinde değerlendirilmiştir. Bulgular, İKP faaliyetlerinde en geniş görev ve sorumluluğa sahip kurumun Cumhurbaşkanlığına bağlı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü (PPGM) olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, merkezi bir kamu istihdam kurumunun bulunmaması, mali ve hukuki süreçlerin farklı kurumlarca yürütülmesi, PPGM’nin artan iş yükü ve kaynak yetersizliği, şeffaflık eksikliği ile merkezi eğitim kurumunun yokluğu, İKP’nin sürdürülebilirliği ve etkinliği açısından temel sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, gelecekte PPGM’nin iş yükünün yeniden değerlendirilmesi, veri paylaşımının güçlendirilmesi ve personel düzenlemelerinin yasama süzgecinden geçirilerek yürürlüğe alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Keywords: İnsan Kaynakları Planlama Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi İnsan Kaynakları Yönetimi Kamu Personel Yönetimi Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
Cite this article
Alanlı, A. (2025). Türk Kamu Sektöründe İnsan Kaynakları Planlamasının Kurumsal Yapısının Analizi. Journal of Social Science and Values Education, 6(1), 69-85. https://doi.org/10.29329/jsve.2025.1401.4

  • Acar, O. K. (2021). Devlet personel başkanlığından cumhurbaşkanlığı insan kaynakları ofisine: Kamu personel yönetiminde örgütsel değişim. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(78), 1026–1046. [Google Scholar]
  • Akça, H. (2019). Kamu yönetimi eğitimi ve öğretimi içerisinde etik eğitiminin yeri ve önemi (Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Denizli. [Google Scholar]
  • Akçakaya, M. (2008). İnsan kaynakları planlamasının bir aracı olarak norm kadro uygulaması (Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Ankara [Google Scholar]
  • Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62–82. [Google Scholar]
  • Albayrak, S. (2020). Türkiye’de kamu personel yönetiminin yeni kurumsal yapısı ve kamu istihdamının yeni görünümü. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 75(4), 1517–1549. [Google Scholar]
  • Armstrong, M. (2006). A handbook of human resource management practice (10th ed.). Kogan Page. [Google Scholar]
  • Aslan, O. E., Kavruk, H., Yıldız, M., Üstüner, Y., Özkal Sayan, İ., Şener, H. E. & Urhan, V. F. (2016). Merkezi personel hizmetleri örgütlenmesi: Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Japonya. TODAİE. [Google Scholar]
  • Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles–Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1–14. [Google Scholar]
  • Beardwell, I., Holden, L. & Claydon, T. (Eds.). (2004). Human resource management: A contemporary approach (4th ed.). Pearson Education Limited. [Google Scholar]
  • Bilgin, K. U. & Aytürk, N. (2003). Türkiye’de kamu kuruluşlarında norm kadro. Türk İdare Dergisi, 438, 157–179. [Google Scholar]
  • Bilgin, K. U. (2023). Türk idare sisteminde güncel sorun ve çözüm önerileri açısından kamu personeli. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(4), 986 1001. [Google Scholar]
  • Bilmez, N. & Akay, H. (2024). Kamu personel yönetiminde merkezi kurum ihtiyacı: Devlet personel başkanlığından yeni sisteme geçiş. Journal of History School, 73, 3142–3169. [Google Scholar]
  • Canman, D. & Öktem, M. K. (1992). Kamu yönetiminde insan kaynağının geliştirilmesinde insangücü planlaması. Amme İdaresi Dergisi, 25(4), 31–55. [Google Scholar]
  • Canman, D. (1992). Kamu personel rejimimiz ve personel reformu üzerine düşünceler. Amme İdaresi Dergisi, 25(3), 3–11. [Google Scholar]
  • Cotten, A. (2007). Seven steps of effective workforce planning. IBM Center for the Business of Government. [Google Scholar]
  • Cowling, A. & Walters, W. (1993). Manpower planning – Where are we today? Personnel Review, 19(3), 3–18. [Google Scholar]
  • Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage Publications. [Google Scholar]
  • Demirelli, L. & Aydın, R. (2021). Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Türk kamu personel yönetiminin örgütlenmesi. Yasama Dergisi, 42, 49–96. [Google Scholar]
  • Demirkan, M. (2003). Kamuda insan kaynakları planlaması ve norm kadro çalışmalarına ilişkin bir değerlendirme. Siyasal Vakfı Bülteni, 9(14), 15–18. [Google Scholar]
  • Ekinci, F. (2008). Kamu personel yönetiminden insan kaynakları uygulamasına geçişin çalışanların verimliliğine etkisi. Maliye Dergisi, 155, 175–185. [Google Scholar]
  • Elo, S. & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62, 107–115. [Google Scholar]
  • Eroğlu, H. T. (2010). Yeni kamu yönetimi anlayışının Türk kamu personeli yönetimine etkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 6(12), 225–233. [Google Scholar]
  • Freyens, B. (2010). Managing skill shortages in the Australian public sector: Issues and perspectives. Asia Pacific Journal of Human Resources, 48(3), 262–286. [Google Scholar]
  • Graneheim, U. H., & Lundman, B. (2004). Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures, and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today, 24, 105–112. [Google Scholar]
  • Güler, B. A. (1988). Devlet Personel Başkanlığı üzerine bir inceleme-I. Amme İdaresi Dergisi, 21(1), 79–99. [Google Scholar]
  • Güneyi, A. (2024). Türk kamu personel sistemine bütünsel bir bakış. Publicus, 2, 32–82. [Google Scholar]
  • Harel, G. & Tzafrir, S. (2001). HRM practices in the public and private sectors: Differences and similarities. Public Administration Quarterly, 25(3/4), 316–355. [Google Scholar]
  • Kırışık, F. & Öztürk, K. (2020). Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle kamu yönetiminin geliştirilmesi. Adalet Dergisi, 65, 167–180. [Google Scholar]
  • Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1986). But is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New Directions for Program Evaluation, 73–84. [Google Scholar]
  • Mansaray, E. H. (2019). The consequence of human resource planning on organizational performance: An ephemeral review. Britain International of Humanities and Social Sciences, 1(2), 50–61. [Google Scholar]
  • Melchor, H. O. (2013). The government workforce of the future: Innovation in strategic workforce planning in OECD countries (OECD Working Papers on Public Governance No. 21). OECD Publishing. [Google Scholar]
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass. [Google Scholar]
  • Mıhçıoğlu, C. (1987). Devlet Personel Dairesi'nin kuruluş yılları: Anımsamalar, düşünceler. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 1(42), 43–50. [Google Scholar]
  • O’Riordan, J. (2012). Workforce planning in the Irish public service. Institute of Public Administration (IPA). [Google Scholar]
  • Öktem, M. K. (1990). Kamu yönetiminde insangücü planlamasının kuramsal temelleri üzerine. Amme İdaresi Dergisi, 24(4), 71–90. [Google Scholar]
  • Öktem, M. K. (1991). Türk kamu yönetiminde insangücü planlaması uygulamaları. Türk İdare Dergisi, 63, 163–197. [Google Scholar]
  • Öktem, M. K. & Ömürgönülşen, U. (1989). Türkiye’de iş çözümlemesi çalışmaları üzerine. Verimlilik, 3, 27–46. [Google Scholar]
  • Parker, B. & Caine, D. (1996). Holonic modelling: Human resource planning and two face of Janus. International Journal of Manpower, 17(8), 30–45. [Google Scholar]
  • Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications. [Google Scholar]
  • Pilbeam, S. & Corbridge, M. (2010). People resourcing and talent planning: HRM in practice (4th ed.). Pearson Education Limited. [Google Scholar]
  • Pollitt, C. & Bouckaert, G. (2011). Public management reform: A comparative analysis – New Public Management. New York: Oxford University Press. [Google Scholar]
  • Reilly, P. (1996). The human resource planning: An introduction. Brighton: The Institute for Employment Studies. [Google Scholar]
  • RG: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, R.G: 10/07/2018, sayı: 30474. [Google Scholar]
  • RG: 13 sayılı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, R.G: 24/07/2018, sayı: 30488. [Google Scholar]
  • RG: 43 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, R.G: 07/08/2019, sayı: 30855. [Google Scholar]
  • RG: 73 sayılı Cumhurbaşkanlığı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı… Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, R.G: 21/04/2021, sayı: 31461. [Google Scholar]
  • RG: 183 sayılı Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, R.G: 28/05/2025, sayı: 32855. [Google Scholar]
  • Sayan, Ö. İ. & Urhan, V. F. (2020). Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Merkezi Personel Hizmetleri Örgütlenmesi. The Journal of International Social Research, 13(7), 1007–1022. [Google Scholar]
  • Strateji ve Bütçe Başkanlığı-SBB. (2025). Faaliyet raporu. [Google Scholar]
  • Schuler, R. S. & MacMillan, I. C. (1984). Gaining competitive advantage through human resource management practices. Human Resource Management, 241–255. [Google Scholar]
  • Sinclair, A. (2004). Workforce planning: A literature review. Institute for Employment Studies. [Google Scholar]
  • Timur, H. (2004). Norm kadro saptama teknikleri ve norm kadro kılavuzu hazırlama yöntemi. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2, 201–221. [Google Scholar]
  • Turan, M. A. (2018). Türkiye’nin yeni yönetim düzeni: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 7(3), 42–91. [Google Scholar]
  • Tutum, C. (1970). Yeni personel rejimi üzerine. Amme İdaresi Dergisi, 3(3), 11–29. [Google Scholar]
  • Tutum, C. (1990). Kamu personeli sorunu. Amme İdaresi Dergisi, 23(3), 31–45. [Google Scholar]
  • Yıldırım, A. (2023). Türkiye’de kamu yönetimi eğitimi üzerine bir çözümleme. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 1–10. [Google Scholar]
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yılmazöz, M. (2009). Türkiye’de kamu personel yönetimi sorunu. Maliye Dergisi, (157), 293–302. [Google Scholar]