Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
Journal of Social Science and Values Education 2024, Vol 5(1) 57-81

21. Yüzyıl Becerileri Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Programının Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Değerlendirilmesi

Ayşe Seyhan
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
December 30, 2024
Pages
57-81
DOI
10.29329/jsve.2024.1097.3

Abstract

Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2004 yılından bu yana uluslararası standartlara uyum sağlamak ve programlarına 21. yüzyıl becerilerini dahil etmek amacıyla güncellemeler yapmaktadır. Türkiye ve uluslararası düzeyde sosyal bilgiler programlarında uyum eksiklikleri devam etmekte; özellikle beceri odaklı eğitim için etkili öğretim yöntemlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. 21 yüzyıl becerileriyle ilgili literatürde birçok çerçeve bulunmaktadır; bunlar arasında Partnership for 21st Century Skills (P21) tarafından geliştirilen çerçeve en çok kabul görenlerden biridir. Bu araştırmanın amacı, 2024 yılı 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programının öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerinin 21. yüzyıl becerileri çerçevesinde değerlendirilmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2024 yılında yayımlanan 4. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan Öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleridir. Veriler, betimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Bu araştırma, sosyal bilgiler eğitiminin öğrencilere çok yönlü beceriler kazandırmaya odaklandığını ve özellikle eleştirel düşünme, problem çözme, iletişim ve iş birliği becerilerinin programda ön planda yer aldığını göstermektedir. Araştırma ayrıca, öğrenme alanlarında bilgi ve iletişim teknolojileri okuryazarlığı ile liderlik ve sorumluluk becerilerinin oldukça sınırlı ele alındığını ve girişimcilik ile öz yönlendirme becerilerinin düşük düzeyde temsil edildiğini ortaya koymaktadır.

Keywords: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 21. Yüzyıl Becerileri Sosyal Bilgiler Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri
Cite this article
Seyhan, A. (2024). 21. Yüzyıl Becerileri Çerçevesinde Sosyal Bilgiler Programının Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenlerinin Değerlendirilmesi. Journal of Social Science and Values Education, 5(1), 57-81. https://doi.org/10.29329/jsve.2024.1097.3

  • Afzal, A., Kamran, F., & Naseem, A. (2023). The role of teachers in fostering critical thinking skills at the university level. Qlantic Journal of Social Sciences and Humanities, 4 (3), 202-214. https://doi.org/10.55737/qjssh.409505257 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ağaoğlu, O., & Demir, M. (2020). The integration of 21st century skills into education: an evaluation based on an activity example. Journal of Gifted Education and Creativity, 7 (3), 105-114. [Google Scholar]
  • Akcanca, N. (2020). 21st Century skills: the predictive role of attitudes regarding stem education and problem-based learning. International Journal of Progressive Education, 16 (5), 443-458. https://doi.org/10.29329/ijpe.2020.277.27 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Aksoy, G., & Taşkın, G. (2019). Öğretim programlarının değişmesini etkileyen faktörlerin, sosyal bilgiler ve fen bilimleri dersi müfredatlarını etkileme boyutu. Milli Eğitim Dergisi, 48 (224), 75-99. [Google Scholar]
  • Aksoy, M. (2021). Sosyal bilgiler öğretiminde sınıf içi iletişim ve etkileşim: İletişimsel yaklaşım modeli. Ankara: Nobel Yayınları. [Google Scholar]
  • Aksu Demirtaş, A., & Kuş, Z. (2019). Sosyal bilgiler bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim düzeyleri. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Dergisi, 1(1), 58-81. [Google Scholar]
  • Altın, M., & Saracaloğlu, A. S. (2018). Yaratıcı, Eleştirel ve yansıtıcı düşünme: benzerlikler-farklılıklar. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4 (1), 1-9. [Google Scholar]
  • Arslan, G., & Batur, Z. (2023). Eleştirel düşünme etkinlikleri ile değerler eğitimi. EDUCATIONE, 2 (1), 102-137. https://doi.org/10.58650/educatione.1247440 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Asan, R., Bozdağ, R., & Çalışkan, E. (2022). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital okuryazarlık becerilerinin incelenmesi. International Journal of Active Learning (IJAL, 7 (2), 131-142. https://doi.org/10.48067/ijal.1213615 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Ata Aktürk, A. (2019). Development of a STEM-based engineering design curriculum for parental involvement in early childhood education (Unpublished doctoral dissertation). Middle East Technical University, Ankara. [Google Scholar]
  • Ateş, Y., & Yavuz, E. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Social Sciences Studies Journal, 4 (15), 1068-1076. https://doi.org/10.26449/sssj.484 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Atik, A. D., & Yetkiner, A. (2021). Ortaöğretim biyoloji dersi öğretim programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 11(2), 745-765. [Google Scholar]
  • Avcı Akçalı, A., & Baş, Ö. (2023). Sosyal bilgiler ders kitaplarında eleştirel düşünme becerisinin yeri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(3), 147-166. [Google Scholar]
  • Barr, R. D., Barth, J. L., & Shermis, S. S. (1977). Defining the social studies. National Council for the Social Studies. [Google Scholar]
  • Binkley, M., Erstad, O., Herman, J., Raizen, S., Ripley, M., Miller Ricci, M., & Rumble, M. (2012). Defining twenty-first century skills. In P. Griffin, B. McGaw, & E. Care (Eds.), Assessment and teaching of 21st century skills (pp. 17-66). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-2324-5_2 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bowen, G.A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9 (2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Chalkiadaki, A. (2018). A Systematic literature review of 21st century skills and competencies in primary education. International Journal of Instruction, 11 (3), 1-16. https://doi.org/10.12973/iji.2018.1131a [Google Scholar] [Crossref] 
  • Cin Şeker, Z. (2022). Türkçe derslerinde metinlerle eleştirel düşünme becerisinin geliştirilmesi bağlamında işlevsel bir yaklaşım önerisi: Çocuklar için felsefe (P4C). Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 8 (1), 98-122. https://doi.org/10.47615/issej.1094455 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning [CASEL]. (2013). Effective social and emotional learning programs - Preschool and elementary school edition. Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning. [Google Scholar]
  • Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Sage Publications, Inc. https://doi.org/10.4135/9781452230153. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications. [Google Scholar]
  • Data Literacy Project. (2020). What is data literacy? https://dataliteracyproject.org/what-is-data-literacy/ pdf adresinden 17.07.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • Demir, F. (2023). Girişimci liderlik: Kavram, ilişki ve yaklaşımlar. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 444-478. [Google Scholar]
  • Ekici, S., & Yılmaz, B. (2013). Fatih projesi üzerine bir değerlendirme. Türk Kütüphaneciliği, 27 (2), 317-339. [Google Scholar]
  • Engin, A. O., & Korucuk, M. (2021). Öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41 (2), 1081-1119. https://doi.org/10.17152/gefad.875581 [Google Scholar] [Crossref] 
  • European Commission. (2008). Improving competences for the 21st Century: An Agenda for European Cooperation on Schools. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0425:FIN:EN:PDF. adresinden 25.08.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • Farisi, M. I. (2016). Developing the 21st-century social studies skills through technology integration. Turkish Online Journal of Distance Education, 17, 16-30. https://doi.org/10.17718/tojde.47374 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Gelen, İ. (2017). P21-program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD Uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29. [Google Scholar]
  • Işıklar, S., & Abalı Öztürk, Y. (2022). The effect of philosophy for children (P4C) curriculum on critical thinking through philosophical inquiry and problem solving skills. International Journal of Contemporary Educational Research, 9 (1), 130-142. https://doi.org/10.33200/ijcer.942575 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Joynes, C., Rossignoli, S., & Fenyiwa Amonoo Kuofi, E. (2019). 21st century skills: Evidence of issues in definition, demand and delivery for development contexts (K4D Helpdesk Report). Brighton, UK: Institute of Development Studies. [Google Scholar]
  • Kan, A. Ü., & Murat, A. (2018). Investigation of prospective science teachers’ 21st century skill competence perceptions and attitudes toward STEM. International Online Journal of Educational Sciences, 10(4), 251-272. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2018.04.014 [Google Scholar]
  • Karakoyun, F., & Lindberg, O. J. (2020). Preservice teachers’ views about the twenty-first century skills: A qualitative survey study in Türkiye and Sweden. Education and Information Technologies, 25 (4), 2353-2369. https://doi.org/10.1007/s10639-020-10148-w [Google Scholar] [Crossref] 
  • Karakuş, G., & Ocak, G. (2019). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık öz-yeterlilik becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21 (1), 129-147. https://doi.org/10.32709/akusosbil.466549 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kaya, S., & Durmuş, A. (2008). Öğretmen adaylarının bilgi okuryazarlığı ve araştırma yaparken interneti kullanma düzeyleri. 2nd International Computer and Instructional Technologies Symposium (pp. 778-786). İzmir, Türkiye. [Google Scholar]
  • Kayhan, E., Altun, S., & Gürol, M. (2019). Sekizinci sınıf türkçe Türkçe öğretim programı (2018)’nın 21. yüzyıl becerileri açısından değerlendirilmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10 (2), 20-35. [Google Scholar]
  • Keskin, İ., & Yazar, T. (2015). Öğretmenlerin yirmi birinci yüzyıl becerileri ışığında ve yaşam boyu öğrenme bağlamında dijital yeterliliklerinin incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12 (2), 1691-1711. https://doi.org/10.14687/ijhs.v12i2.3503. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Koray, Ö., Köksal, M. S., Özdemir, M., & Presley, A. İ. (2007). Yaratıcı ve eleştirel düşünme temelli fen laboratuarı uygulamalarının akademik başarı ve bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi. İlköğretim Online, 6 (3), 377-389. [Google Scholar]
  • Luckin, R., Bligh, B., Manches, A., Ainsworth, S., Crook, C., & Noss, R. (2012). Decoding learning: The proof, promise and potential of digital education. Nesta. https://www.nesta.org.uk/report/decoding-learning [Google Scholar]
  • Martin, J. (2018). Skills for the 21st century: Findings and policy lessons from the OECD survey of adult skills. OECD Education Working Papers, No. 166, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/96e69229-en. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation: Revised and expanded from qualitative research and case study applications in education. San Franscisco, USA: Jossey-Bass. [Google Scholar]
  • Mete, G. (2021). Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9 (2), 492-509. [Google Scholar]
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications. [Google Scholar]
  • Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 4, 5, 6, 7. sınıflar). https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=354 adresinden 12.05.2023 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4 sınıf). https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/sosyal-bilgiler-dersi/5 [Google Scholar]
  • Partnership for 21st Century Skills [P21]. (2009). P21 framework definitions. http://www.battelleforkids.org/networks/p21. adresinden 15.08.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • Saavedra, A. R., & Opfer, V. D. (2012). Learning 21st-century skills requires 21st-century teaching. Phi Delta Kappan, 94 (2), 8-13. https://doi.org/10.1177/003172171209400203 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Schleicher, A. (2020). The impact of the COVID-19 pandemic on education: Insights from education at a glance 2020. OECD Education Working Papers, No. 223. https://doi.org/10.1787/bb7e95b3-en. adresinden 20.08.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar] [Crossref] 
  • Stehle, S.M., Peters-Burton, E.E. (2019). Developing student 21st Century skills in selected exemplary inclusive STEM high schools. IJ STEM Ed, 6-39. https://doi.org/10.1186/s40594-019-0192-1 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco: Jossey-Bass. https://ardian.id/wp-content/uploads/2018/10/21st_Century_Skills_Learning_for_Life_in_Our_Times____2009-3.pdf adresinden 17.08.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization [UNESCO], (2016). School and teaching practices for twenty-first century challenges: lessons from the Asia-Pacific region, regional synthesis report; 2014 regional study on transversal competencies in education policy and practiceSchool and Teaching Practicesfor Twenty-¬rst Century Challenges: Lessons from the Asia-Paci¬c RegionRegional Synthesis Report. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000244022. adresinden 21.08.2024 tarihinde edinilmiştir. [Google Scholar]
  • Ünlüer, G. (2022). Sosyal bilgiler dersinde empati becerisinin kazandırılmasına ilişkin aile görüşleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17 (35), 821-843. https://doi.org/10.35675/befdergi.827264 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44 (3), 299-321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Yalçın, A., & Tural, A. (2023). 21. Yüzyıl becerileri işığında sosyal bilgiler öğretim programının incelenmesi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 8 (1), 1-9. [Google Scholar]
  • Yeşilpınar Uyar, M., Tunca, N., & Alkın Şahin, S. (2021). Sosyal bilgiler ve matematik dersi öğrenme kazanımlarının, eleştirel düşünmeyi kazandırma düzeyi açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23 (3), 633-651. https://doi.org/10.17556/erziefd.789953 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yıldız, H., Sarıtepeci, M., & Seferoglu, S. S. (2013). A study on the contributions of the in-service training activities within the scope of FATIH project to teachers’ professional growth in reference to ISTE teachers’ standards. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Special Issue, 1, 375-392. [Google Scholar]
  • Yılmaz, S. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde empati. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 1-19. [Google Scholar]
  • Yücel, A.G., Çiftçi, B., & Durmaz, A. (2022). Yaratıcı düşünmenin sosyal bilgiler dersi öğretim programından çıkarılması: Yenilikçi düşünme yeterli mi? Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12 (1), 239-253. [Google Scholar]
  • Zhang, L., & Ma, Y. (2023). A study of the impact of project-based learning on student learning effects: a meta-analysis study. Frontiers in Psychology, 14, 10.3389/fpsyg.2023.1202728 [Google Scholar]