Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi
Kısa Adı: JSVE | ISSN (Online): 2757-7597 | DOI: 10.29329/jsve

Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi 2025, Clt. 6(1) 1-20

Tocqueville’de Demokrasinin Sosyal ve Kültürel Boyutları: Tarih, Aile ve Eğitim Üzerine Düşüncelerinin İncelenmesi

Ali Yalçın

ss. 1 - 20   |  DOI: https://doi.org/10.29329/jsve.2025.1401.1

Yayın Tarihi: Aralık 31, 2025  |   Görüntüleme Sayısı: 0/0   |   İndirilme Sayısı: 0/0

PDF İndir

Özet

Alexis de Tocqueville (1805-1859), Fransız tarihçi, siyaset bilimci ve düşünürü olup, demokrasi, özgürlük ve toplumsal yapılar üzerine yaptığı tespitlerle modern siyaset biliminin temel figürlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, Tocqueville’in demokrasiye ilişkin sosyal ve kültürel boyutlarını temel alan düşüncelerine odaklanmıştır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı, Tocqueville’in “Amerika’da Demokrasi” (De la Démocratie en Amérique) adlı eserinde tarih, aile ve eğitim konularına dair düşüncelerini kapsamlı bir şekilde incelemektir. Çalışmanın yöntemi nitel araştırmalarda kullanılan doküman incelemesi ile gerçekleştirilmiştir. Tocqueville'in orijinal çalışması, demokrasinin tarihsel yorumlama, aile ilişkileri ve eğitim üzerindeki etkisiyle ilgili düşünceleri tematik analiz yoluyla sistematik olarak incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre demokrasinin tarih yazımında birey odaklı anlatıyı zayıflatarak, yapısal ve sistemsel açıklamaları ön plana çıkardığını göstermektedir. Demokratik tarihçiler, bireylerin tarihsel süreçlerdeki etkisini göz ardı etme eğilimindedir. Aile bağlamında ise demokrasi, baba otoritesini zayıflatırken aile içinde daha eşitlikçi ve samimi ilişkileri savunmaktadır. Ancak bu dönüşüm, geleneksel otoritenin azalmasına ve bireylerin daha erken yaşta bağımsızlık kazanmasına yol açmaktadır. Eğitim açısından Tocqueville, demokratik toplumlarda eğitimin bireysel özgürlüğü desteklediğini ancak geleneksel değerler ile bireysel bağımsızlık arasında gerilim yaratabileceğini belirtmektedir. Özellikle kadın eğitimi konusunda, demokrasinin kadınları daha bilinçli ve bağımsız bireyler haline getirdiği ancak bunun toplumsal roller üzerinde karmaşık etkiler yarattığı vurgulanmaktadır. Yurttaşlık eğitimi ise Tocqueville’in düşüncesinde merkezi bir yer tutmakta; yurttaşlığın teorik bilgilerden çok, seçimlere katılım, yerel yönetimlerde görev alma ve sivil toplum etkinliklerine dâhil olma yoluyla öğrenildiğini belirtmiştir. Bunun yanında Tocqueville’in din, ahlak ve siyasal kültür arasındaki ilişkiye yönelik değerlendirmeleri, demokratik toplumların yalnızca kurumsal düzenlemelerle değil, aynı zamanda güçlü bir etik zeminle devam edebileceğini göstermektedir. Ona göre demokrasi, bireylerin hem özgürlük bilinci hem de ortak iyilik doğrultusunda sorumluluk üstlenme kapasitesi geliştiğinde istikrarlı bir yapıya kavuşmaktadır. Bu yönüyle eğitim ve yurttaşlık bilinci, demokratik yaşamın temel unsurlarıdır. Tocqueville, bu nedenle demokratik toplumlarda eğitimin sürekli biçimde gelişmesini de savunmuştur.

Anahtar kelimeler: Alexis de Tocqueville, Sosyo-Kültürel, Demokrasi, Eğitim, Tarih, Aile

Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Yalcin, A. (2025). Tocqueville’de Demokrasinin Sosyal ve Kültürel Boyutları: Tarih, Aile ve Eğitim Üzerine Düşüncelerinin İncelenmesi. Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi, 6(1), 1-20. https://doi.org/10.29329/jsve.2025.1401.1

Harvard
Yalcin, A. (2025). Tocqueville’de Demokrasinin Sosyal ve Kültürel Boyutları: Tarih, Aile ve Eğitim Üzerine Düşüncelerinin İncelenmesi. Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi, 6(1), pp. 1-20.

Chicago 16th edition
Yalcin, Ali (2025). "Tocqueville’de Demokrasinin Sosyal ve Kültürel Boyutları: Tarih, Aile ve Eğitim Üzerine Düşüncelerinin İncelenmesi". Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi 6 (1):1-20. https://doi.org/10.29329/jsve.2025.1401.1
Kaynakça
  1. Albert, C. D., & Ginn, M. H. (2014). Teaching with Tocqueville: Assessing the utility of using Democracy in the American government classroom to achieve student-learning outcomes. Journal of Political Science Education, 10(2), 166–185. [Google Scholar]
  2. Bastos, M. H. C., & Arriada, E. (2007). Democracy in America, by Alexis de Tocqueville: A reading for the history of education. Educação Unisinos, 11(1), 5–14. [Google Scholar]
  3. Basozabal, E. U. (2023). Educación y ciudadanía en Alexis de Tocqueville. Historia y Memoria de la Educación, (18), 311–346. [Google Scholar]
  4. Bicil, L. (2005). Alexis de Tocqueville’in demokrasi anlayışı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara. [Google Scholar]
  5. Blits, J. H. (1997). Tocqueville on democratic education: The problem of public passivity. Educational Theory, 47(1), 15–32. [Google Scholar]
  6. Boesche, R. (1980). The strange liberalism of Alexis de Tocqueville. Cornell University Press. [Google Scholar]
  7. Büyükgümüş, A. (2017). Alexis de Tocqueville: Hayatı, düşüncesi, siyasal faaliyetleri ve sosyal bilimsel yöntemi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul. [Google Scholar]
  8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. [Google Scholar]
  9. Can, N. (2004). Alexis de Tocqueville’de toplumsal ve siyasal bir olgu olarak demokrasi. Felsefe Dünyası, (40), 55–64. [Google Scholar]
  10. Chabot, S. (2005). Éducation civique, instruction publique et liberté de l’enseignement dans l’œuvre d’Alexis de Tocqueville. The Tocqueville Review, 26(1), 241–293. [Google Scholar]
  11. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2013). Research methods in education (7th ed.). Routledge. [Google Scholar]
  12. Connolley, S., & Hausstätter, R. S. (2009). Tocqueville on democracy and inclusive education: A more ardent and enduring love of equality than of liberty. European Journal of Special Needs Education, 24(3), 231–243. [Google Scholar]
  13. Danoff, B. (2010). Educating democracy: Alexis de Tocqueville and leadership in America. State University of New York Press. [Google Scholar]
  14. Danoff, B. (2012). A school or a stage? Tocqueville and Arendt on politics and education. Perspectives on Political Science, 41(3), 117–124. [Google Scholar]
  15. Dewey, J. (1916). Democracy and education. Macmillan. [Google Scholar]
  16. Drescher, S. (1964). Tocqueville and England. Harvard University Press. [Google Scholar]
  17. Durkheim, É. (2016). Ahlak eğitimi (O. Adanır, Çev.). İletişim Yayınları. [Google Scholar]
  18. Foster, L. J. (2022). Can the great books serve the common good? Tocqueville on aristocratic education in a democratic age. University of Toronto Press. [Google Scholar]
  19. Fukuyama, F. (2011). The origins of political order: From prehuman times to the French Revolution. Farrar, Straus and Giroux. [Google Scholar]
  20. Golafshani, N. (2003). Understanding reliability and validity in qualitative research. The Qualitative Report, 8(4), 597–607. [Google Scholar]
  21. Gökşen, S. (2016). Alexis de Tocqueville’in demokrasi anlayışı (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul. [Google Scholar]
  22. Kahan, A. S. (2013). Tocqueville and liberal education. The Tocqueville Review, 34(2), 159–168. [Google Scholar]
  23. Kocaman, A. Ç. (2024). Alexis de Tocqueville'in düşüncesinde demokrasi sorunu ve yurttaş eğitimi. Academic Journal of Philosophy / Felsefi Düşün, (23). [Google Scholar]
  24. Lamberti, J.-C. (1983). Tocqueville et les deux démocraties. Presses Universitaires de France. [Google Scholar]
  25. Lawler, P. (1993). The restless mind: Alexis de Tocqueville on the origin and perpetuation of human liberty. Rowman & Littlefield. [Google Scholar]
  26. Mansfield, H. C., & Winthrop, D. (2000). Democracy in America. University of Chicago Press. [Google Scholar]
  27. Marshall, L. L., & Drescher, S. (1968). American historians and Tocqueville's democracy. The Journal of American History, 55(3), 512–532. [Google Scholar]
  28. Marshall, T. H. (1950). Citizenship and social class. Cambridge University Press. [Google Scholar]
  29. Mathie, W. (1995). God, woman, and morality: The democratic family in the new political science of Alexis de Tocqueville. The Review of Politics, 57(1), 7–30. [Google Scholar]
  30. Ornedo, T. (2023). Alexis de Tocqueville and the American people. The Toro Historical Review, 33–39. [Google Scholar]
  31. Özyurt, C. (2007). Tocqueville’de demokratik toplumun doğası. Muhafazakâr Düşünce, 3(12), 23–43. [Google Scholar]
  32. Pierson, G. W. (1938). Tocqueville and Beaumont in America. Oxford University Press. [Google Scholar]
  33. Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster. [Google Scholar]
  34. Spiegler, J. (2025). Hope for the future: Tocqueville on racism, fatalism, and democracy. American Political Thought, 14(1), 23–46. [Google Scholar]
  35. Tocqueville, A. de. (2016). Amerika’da demokrasi (S. S. Özdemir, Çev.). İletişim Yayınları. [Google Scholar]
  36. Trías, P. P. (2024). La educación como pilar de la democracia: Una mirada al pensamiento de Alexis de Tocqueville. EDUCAB, (15), 112–118. [Google Scholar]
  37. Türkbağ, A. U. (1992). Alexis de Tocqueville’de Amerikan demokrasisi ve bunun getirdiği problemler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul. [Google Scholar]
  38. Üstel, F. (2000). Yurttaşlık ve demokrasi. Dost Kitabevi Yayınları. [Google Scholar]
  39. Welch, C. B. (2001). De Tocqueville. Oxford University Press. [Google Scholar]
  40. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. bs.). Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  41. Zetterbaum, M. (1964). Tocqueville: Neutrality and the use of history. American Political Science Review, 58(3), 611–621. [Google Scholar]
  42. Zuckert, M. P. (2011). Tocqueville’s civil religion: American Christianity and the prospects for freedom. University of Notre Dame Press. [Google Scholar]
Meta
Clt. 6 (1)
İndir
Metric
Geçmiş
Benzer

Cilt 6 Sayı 1

Aralık 2025

Tüm makaleleler
Copyright © 2026 Sosyal Bilimler ve Değerler Eğitimi Dergisi.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License. CC BY
All elements of this website have been created using the BOQ™ - Intelligent Webverse System.